THẬP THIỆN GIỚI

Thứ năm - 23/07/2026 16:09 Đã xem: 69

THẬP THIỆN GIỚI

I - Duyên khởi
Trong một đất nước đều cũng có luật pháp như luật giao thông, kinh tế, hình sự, .v.v. nhờ vậy mà đất nước xã hội được ổn định. Đức Phật chế ra giới luật, mục đích giúp nhân sinh nương tựa tu hành để trao dồi đạo đức và tiến thân trên đường đạo.

II - Lợi ích giới luật

Giới giúp nhân sinh biết được đúng sai, chánh tà, tội hay không tội.
Giới giúp nhân sinh ngưng làm việc ác. Nhân sinh ngưng làm tội, nhân sinh không cần phải xin tội hay cần ai chuộc tội.
Giới giúp nhân sinh tu tập đạo đức.
Giới giúp Phật tử tại gia không đọa tam ác đạo như: địa ngục, ngạ quỹ, súc sanh.
Giới cho nhân sinh tu tập sanh cõi người, cõi trời.
Giới giúp cho người xuất gia làm nên tảng đi con đường xuất thế và thoát ly cái khổ sanh tử luân hồi.

III - Các loại giới luật
+ Giới cho Phật tử tại gia

5 giới cấm, 2. 10 giới thiện, 3. 8 giới quan trai, 4. Bồ Tát giới tại gia 6 giới trọng và 28 giới khinh

+ Giới cho người xuất gia

5 giới cấm, 2. 10 giới thiện, 3. 10 giới Sa Di và Sa Di Ni, 4. Giới Thức Xoa Ma Na, 5. Giới Tỳ Kheo 250 giới, 6. Giới Tỳ Kheo Ni 348 giới, 6. Bồ Tát giới xuất gia 10 giới trọng và 48 giới khinh.

IV – Thập thiện giới
Thân có 3 giới: 1. Không sát sanh, 2. Không gian tham trộm cướp, 3. Không tà dâm.
Khẩu có 4 giới: 1. Không nói dối, 2. Không nói lưỡi đôi chiều, 3. Không nói lời hung ác, 4. Không nói lời thêu dệt.
Ý có 3 giới: 1. Không tham lam, 2. Không sân hận, 3. Không si mê.
Nhân sinh tu giữ thập thiện nghiệp, kiếp sau sanh lên cõi trời dục giới. nếu họ đạt được các bậc thiền định, thì họ sẽ sanh lên cõi trời sắc giới và vô sắc giới.

V – Phương pháp thực hành
- Thọ giới, học giới, thực hành giới

Thế nào là tội?
Thế nào là chân thiện?
Người đã thọ giới mà phạm giới, thì họ có tội nặng hơn người chưa thọ giới không?

4. Thế nào là giới trọng và giới khinh?
5. Sao gọi là ''danh, chủng, tánh, tướng''?
a.-Danh là tên (danh từ) nghĩa là tên chỉ mỗi giới, như giới bất sát sinh, giới bất thâu đạo.v.v...
b.- Chủng là chủng loại, hay nhóm; như chúng ta đã thấy ở phần chia các giới của Tăng, Ni: Ba-la-di, Tăng tàng.v.v..
c.-Tánh là tâm tánh, là tánh chất ở bên trong; như người giữ giới, trong tâm niệm không nghĩ tưởng đến việc sát, đạo, dâm, vọng.v.v.. hoặc thấy người phạm giới cũng không sanh tâm vui mừng hay liên tưởng đến. Giữ gìn tâm tánh ở bên trong được thanh tịnh như vậy, gọi là ''giới tánh''.
d.- Tướng là hình tướng ở bên ngoài; như bên trong đã không nghĩ đến sát sanh, trộm cướp (tánh giới) .v.v.. mà bên ngoài cũng không làm những điều ác ấy, gọi là ''giới tướng''.
   6. Sao gọi là '' khai, giá, trì, phạm ''?
a.- Khai là mở, cho làm.
b.- Giá là cấm, không cho làm.
Như khi Phật còn tái thế, Ngài cấm các vị Tỳ Kheo leo lên cây, đó là ''Giá" . nhưng về sau có vị Tỳ Kheo đi vào rừng, bị ác thú rượt, Ngài không dám leo lên cây để tránh, vì sợ phạm giới, và cuối cùng bị ác thú hại. Từ đó, Phật dạy: ''nếu có duyên sự thì được leo cây'', như thế gọi là ''Khai''.
Một thí dụ thứ 2: người Phật tử phải giữ giới không uống rượu. Ðó là ''Giá''. Nhưng khi bị bịnh nặng, nếu cần rượu để hòa với thuốc, uống mới lành bệnh, thì tạm được dùng. Ðó là ''Khai''. Nhưng trước khi uống, phải bạch với chư tăng.
c.- Trì là giữ gìn; như khi đã thọ giới rồi mà giữ gìn cho được thanh tịnh thì gọi là ''Trì''.
d.- Phạm là vi phạm; như đã thọ giới rồi mà không giữ gìn giới thì gọi là ''Phạm''.
   7. Sao gọi là ''chỉ trì, tác phạm và tác trì chỉ phạm''?
a.- Chỉ trì là nói về phương diện các điều ác, quyết giũ gìn không gây tội lỗi.
b.- Tác phạm là nói về phương diện các điều ác, đáng lẽ phải giữ gìn, mà lại không giữ được, cho nên phải phạm tội lỗi.
c.- Tác trì là nói về phương diện các điều thiện, cần phải làm, là phạm giới.
d.- Chỉ phạm là nói về phương diện các điều thiện, nếu đình chỉ không làm, là phạm giới. Thí dụ: về tội ăn trộm, nếu không làm là chỉ trì, nếu làm tác phạm. Trái lại, về hạnh bố thí, nếu làm là tác trì, nếu không làm là chỉ phạm.
   8. Sao gọi là '' tánh tội và giá tội, hay tánh giới và giá giới''?.
a). Tánh tội là tội sẳn có trong bảng tấn chúng sanh, như sát, đạo, dâm, vọng. Bốn tánh này có sẳn trong tâm tánh chúnh sanh từ vô thỉ đến nay, hể có chúng sanh lá có chúng nó. Mỗi người, không cần ai dạy bảo, không cần học tập, mà ai cũng đều biết sát, đạo, dâm, vọng. Vì thế cho nên gọi là tánh tội. b). Giá tội là tội không sẵn có trong bản tấn nhưng do hoàn cảnh, do tập nhiễm mà phát sinh; như tội uống rượu chẳng hạn. Nói một cách tổng quát, ngoài bốn tánh tội là sát, đạo, dâm, vọng, còn bao nhiêu tội khác là giá tội cả.
c). Tánh giới là để ngăn ngừa bốn tánh tội là sát, đạo, dâm, vọng. Giới này rất quan trọng, nhưng củng rất khó giữ. Giữ được bốn giới này thì sư tu hành tất sẽ kết quả và con đường giải thoát chắc chắn sẽ chờ đón hành giả.
d). Giá giới là giới để ngăn ngừa tội lỗi do hoàn cảnh là huân tập mà phát sinh. Những giới này ít quan trọng hơn tánh giới nói trên. Nhưng muốn giữ được tánh giới một cách ít khó khăn, phải cần giữ giá giới. Như người muốn đốn cây lớn, trước tien phải chặt ngành ngọn; như người dùng binh giỏi, trước khi muốn chiếm một đô thị lớn, phải ngăn chặn các con đường đi vào đo thị ấy.

Từ khóa: thap thien gioi